Diqqət: DYP sizin avtomobilinizi hansı hallarda saxlaya bilər?

2 мая 2016


Tez-tez sürücülər və Dövlət Yol Polisi əməkdaşları arasında avtomobilin dayandırılması ilə bağlı mübahisələr yaranır. Bəzi sürücülər yol polisi əməkdaşının dayanmaq barədə göstərişinə məhəl qoymurlar və öz aləmlərində hesab edirlər ki, bu göstəriş qanunsuzdur. Polis əməkdaşları isə hərdən öz səlahiyyət hədlərini aşaraq dayanma barədə göstərişi icra etməyən sürücünü təqib edirlər və nəticədə müxtəlif söz-söhbətlər yaranır. Amma qanunvericilikdə bu məsələ kifayət qədər aydın şəkildə tənzimlənir.

“Yol hərəkəti haqqında” Qanunun 85-ci maddəsi, habelə “Yol-patrul xidməti haqqında” Təlimat yol-patrul xidməti inspektoru tərəfindən sürücüyə nəqliyyat vasitəsini dayandırmaq barədə göstəriş vermək üçün əsasları belə müəyyən edir:

1) nəqliyyat vasitəsini idarə edən şəxs tərəfindən yol hərəkəti qaydalarının və ya yol hərəkəti təhlükəsizliyinin təmin edilməsi qaydalarının pozulduğu vizual şəkildə aşkar edildikdə və ya xüsusi texniki vasitələrdən istifadə etməklə müəyyən olunduqda, habelə nəqliyyat vasitəsini idarə edən şəxs tərəfindən inzibati xətanın törədilməsi barədə radio-cihaz vasitəsilə digər DYP əməkdaşından məlumat daxil olduqda;

2) nəqliyyat vasitəsini idarə edən şəxs və ya onunla birlikdə olan sərnişin tərəfindən cinayətin törədilməsi və ya cinayətin törədilməsində şübhələnilməsi haqqında dəqiq məlumat olduqda;

3) analoji nəqliyyat vasitəsinin (rənginə, markasına və xüsusi əlamətlərinə görə) axtarışda olması;

4) nəqliyyat vasitəsinin saxlanılması barədə məhkəmə və ya müvafiq icra hakimiyyəti orqanının qərarı olduqda;

5) sürücü və ya nəqliyyat vasitəsinin digər yol hərəkəti iştirakçıları və ya polis əməkdaşlarına yardım göstərilməsi üçün cəlb edilməsi zərurəti;

6) hərəkətin xarakteri sürücünün nəqliyyat vasitəsini idarə etmək qabiliyyətində olmasına şübhə doğurduqda (nəqliyyat vasitəsinin əsaslandırılmamış aşağı sürətlə idarə edilməsi, hərəkət zolağında düzgün yerləşdirilməməsi, o cümlədən, yolun çiyninə qismən çıxmaq, əsassız tormozlama və ya sürətləndirmə və digər hallar) və bu hal digər hərəkət iştirakçılarına təhlükə yaratmasını ehtimal etməyə əsas verdikdə;

7) nəqliyyat vasitəsinin texniki vəziyyətinin normalara uyğunsuzluğu müəyyən edildikdə, banının hissələrinin zədələri olduqda və daşınan yük dağıldıqda və ya hərəkət üçün təhlükə yaratdıqda;

8) nəqliyyat vasitəsinin alın şüşəsində müvafiq texniki baxış talonu olmadıqda;

9) xüsusi tədbirlər keçirildikdə (yaxalama, reyd və digər);

10) «Yol hərəkəti haqqında» Azərbaycan Respublikası Qanununun 37-ci maddəsinin I hissəsinin 1-ci bəndində nəzərdə tutulmuş sənədlərin yoxlanılması məqsədilə yalnız stasionar yol-patrul xidməti postlarında;

11) nəqliyyat vasitəsi və ya onun sahibi barədə mərkəzi məlumat sistemində olan məlumatların uyğunsuzluğu aşkar edildikdə.

Göründüyü kimi, sürücünün sadəcə sənədlərini yoxlamaq üçün onun avtomobilini yalnız yol-patrul xidmətinin stasionar postlarında saxlamaq olar. Özü də belə hallarda da əslində hər kefin istəyən avtomobili saxlamaq olmaz. Sənədləri yoxlamaq üçün adətən, konkret tədbirlərlə bağlı (məsələn, icbari sığortalanmanın vəziyyətini yoxlamaq üçün, sənədsiz avtomobillərin çoxalması ehtimalı olduqda və s.) avtomobilləri postlarda saxlamaq lazımdır.

Amma avtomobili saxlamaq üçün göstərdiyimiz hallardan eləsi var ki, onu sürücü bilmir. Yəni yol polisi əməkdaşı konkret sürücüyə dayanma barədə göstəriş verərkən sürücü bunun hansı əsasla edildiyindən məlumatsız ola bilər. Belə hallarda sürücü heç vaxt öz ehtimalına güvənərək qanunsuz saxlanıldığını düşünməməlidir.

Ümumiyyətlə, sürücülərə tövsiyə edirəm ki, DYP əməkdaşının dayanma barədə göstərişini hər bir halda yerinə yetirsinlər. Yalnız dayandıqdan sonra bunun qanuni və ya qanunsuz olduğunu mübahisələndirmək lazımdır. Əgər kimsə onun avtomobilinin heç bir əsas olmadan dayandırıldığını görərsə, DYP-nin rəhbər orqanlarına, o cümlədən DİN-ə şikayət edə bilər. Hətta əsassız yerə məsuliyyətə cəlb edildikdə məhkəməyə də şikayət etmək olar.

DYP əməkdaşı sürücüyə dayanma barədə göstərişi də qanunla müəyyən olunan formada verməlidir: əgər DYP əməkdaşı piyadadırsa, jezllə və diqqəti cəlb etmək məqsədilə fitdən istifadə edərək; əməkdaş patrul maşınında olduqda isə səsgücləndiricidən istifadə etməklə və ya patrul avtomobilinin xüsusi işıq və səs siqnalını qoşmaqla. Dayanma barədə göstəriş sürücünün tam aydın başa düşəcəyi şəkildə verilməlidir. Bu göstəriş elə verilməlidir ki, sürücü dayanmaqla özünü və başqa hərəkət iştirakçılarını təhlükəyə məruz qoymasın və onlara maneə yaratmasın. Dayanma və durmanın qadağan edildiyi yerlərdə nəqliyyat vasitəsinin dayandırılması barədə göstərişi ən müstəsna hallarda - arzuolunmaz nəticələrin baş verməsinin qarşısının alınması üçün təxirəsalınmaz hallarda vermək olar. Yəni adi qayda pozuntularına görə dayanma və durmanın qadağan olunduğu yerdə DYP əməkdaşı tərəfindən avtomobilnin dayandırılması qanunsuzdur. Belə halda sürücüyə göstəriş vermək lazımdır ki, dayanmanın qadağan edilmədiyi yerə gedərək dayansın. Sürücü DYP əməkdaşının dayanma barədə qanunla müəyyən olunan qaydada verilmiş göstərişinə riayət etmədikdə İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 151.3-cü maddəsi üzrə məsuliyyətə cəlb edilir, ona 80 manat cərimə və 4 cərimə balı tətbiq edilir.

Əgər sürücü dayanma barədə göstərişə əməl etməzsə, yalnız 2 halda onun avtomobili təqib oluna bilər:

1) sürücü özü və ya onun sərnişini cinayət törətmiş olduqda, yaxud onların cinayət törətməkdə şübhəli olduqlarına dair dəqiq məlumat olduqda;

2) dayanmayan sürücü dayanma barədə göstərişdən əvvəlki hərəkətləri ilə insanların həyat və sağlamlıqları üçün real təhlükə doğurduqda. Hər hansı digər halda dayanma barədə göstərişə riayət etməyən sürücünün təqib olunmasına yol verilə bilməz. Belə hallarda sadəcə DYP əməkdaşı tabe olmayan avtomobil barədə raport tərtib edərək xidmət üzrə göndərməlidir. Həmin raport əsasında bu sürücü müəyyən edilərək İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 151.3-cü maddəsi üzrə məsuliyyətə cəlb edilməlidir.

Ərşad Hüseynov, Hüquqşünas

Mınbə: interaztv.com

Теги: DYP, QAI